عطا ملك جوينى

470

تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسى ) ( ط دنياى كتاب )

آمدند و در 22 محرّم ابتداء حرب كردند هولاكو از طريق خراسان و بايجو و سونجاق از جانب غربى آنجا كه بيمارستان عضدى است ( ايضا ص 278 - 282 ) ، - و پس از فتح بغداد و تصميم هولاكو به حركت بجانب شام در رمضان 657 بايجو و سنكقور را بر ميمنهء خود تعيين نمود ( ايضا ص 328 ) ، و ازين ببعد در جامع التّواريخ جلد هولاكو ديگر هيچ اسمى ظاهرا از بايجو صاحب‌ترجمه نيست ، ولى در همان كتاب در جلد متعلّق باقوام ترك و مغول تتمّهء احوال او و اولاد او را رشيد الدّين بتفصيل ذيل بيان نموده است ، در فصل راجع بقوم يسوت از اقوام مغول گويد : « و قدان كه امير بزرگ و حاكم بوده و بوقاى كه بزرگ بيتكچيان بوده و بايجو نويان نيز از يسوت‌اند ، بايجو از خويشان جبه است اوكتاى قاآن او را با جورماغون بهم فرستاده بود و هزاره دانسته و بعد از آن تومان دانسته و بايجو روم را ايل گردانيده و بدان غرور و مباهات نموده كه روم را من ايل كردم هولاكو خان او را طلب داشته و گناه‌كار گردانيده بياسا رسانيد و از مال او يك نيمه تمام بستده و آن تومان را به حكم يرليغ منككو قاآن پسر جرماغون شيرامون دانسته ، و پسر بايجو نويان اداك بوده و هزاره دانسته و پسر اداك سولاميش كه در روم بود پادشاه اسلام [ غازان ] خلّد اللّه ملكه او را سيورغاميشى فرموده و پنج هزار سوار داده آنجا امير تومان گردانيده و دل دگرگون كرد و بايانجار و بوجوقور را بكشت و بدان گناه بياسا رسيد » ، ( جامع التّواريخ طبع برزين ج 1 ص 281 - 282 ) ، ازين قرار معلوم مىشود كه قتل بايجو بفرمان هولاكو ما بين رمضان 657 كه تاريخ حركت اوست بشام بر ميمنهء هولاكو و ربيع الثّانى 663 كه تاريخ وفات خود هولاكوست روى داده بوده است بالضّرورة « 1 » ،

--> ( 1 ) براى مزيد اطّلاع از سوانح احوال بايجو نويان رجوع شود بمآخذ ذيل : مختصر الدّول ابن العبرى ( رجوع بفهرست آن ) ، و سلجوقنامهء ابن بيبى ( رجوع بفهرست آن ) و حوادث الجامعه ص 320 ، 323 ، 324 ، و جامع التّواريخ طبع كاترمر ص 118 ،